بهداشت روانی در کودکان

بهداشت روانی در کودکان

شنبه 13 آبان 1396 دکتر محسن محمدی دسته ها

بهداشت روانی در کودکان

 

بهداشت روانی در کودکان هنگام حوادث غیرمترقبه

طی شدن مراحل طبیعی دوران کودکی برای رشد و تکامل شخصیت هر فرد ضروری است. بنابراین محروم کردن اطفال از نیازهای روانی این دوران، به اندازه محروم کردن آنان از غذا و پوشاک، مهم و زیان بار خواهد بود. بدیهی است در جامعه ای که دستخوش یک حادثه غیرمترقبه شده، کودکان بازمانده که عزیزان خود را از دست داده اند مجبورند در شرایط جدیدی متفاوت از شرایط قبلی زندگی کنند و اگر نیازهای خاص این قربانیان فوراً و به طور جدی برطرف نشود، قطعاً روند تکاملی رشد آنان به طور صحیح طی نشده و در آینده نزدیک یا آتیه دور منجر به بروز عوارض روحی، جسمی جدی در آن ها خواهد شد.

کمک به کودکان و نوجوانان زلزله زده برای غلبه بر مشکلات روانی ناشی از مواجهه با صحنه های حادثه، یکی از مهم ترین چالش هایی است که والدین، مربیان یا متخصصان بهداشت روانی با آن رو به رو هستند.

برگشتن و حفظ بهداشت روانی در کودکان

تحقیقات نشان داده اند که واکنش های افراد در مواجهه با حوادث بسیار متفاوت است برخی کودکان تنها دچار نگرانی می شوند و خاطرات تلخی در ذهن آنان ایجاد می شود، این گروه با کمی حمایت های روانی به مرور زمان بهبود می یابند. اما گروهی به طور عمیق دچار مشکل می شوند. واکنش به حادثه ممکن است بلافاصله و یا روزها و حتی هفته ها پس از سانحه بروز کند.

 

علائم آسیب های روانی در اطفال کمتر از ۲ سال

در کودکان کمتر از ۲ سال که در حوادث، والدین و عزیزان خود را از دست داده اند، رفتارهای روحی ذیل بروز می نماید :

گریه و بی قراری

بی علاقگی به آن چه که در اطرافش اتفاق می افتد یا ترس از محیط اطراف

اختلال در خواب و اشتها

وقفه یا تأخیر در سیر رشد رفتاری آنان مانند زمان شروع خندیدن، زمان شروع نشستن، راه رفتن و تکلم و …

فقدان عکس العمل نسبت به محرک های طبیعی

پس رفت تکاملی، مانند توقف در راه رفتن و تکلم

 

اختلالات روانی در اطفال ۲ تا ۴ سال

استرس و اختلالات روحی کودکان سنین ۲ تا ۴ سال، در مواجهه با حوادثی که منجر به از دست دادن والدین و دیگر اعضاء خانواده آن ها شده باشد، با علائم زیر بروز می نماید.

بازگشت به مراحل اولیه رشد، مثلاً تکلم به شیوه ابتدایی ( کودکانه )

مکیدن شست دست

شب ادراری

بی اختیاری دفع مدفوع

کابوس های شبانه

ترس از اشیاء خیالی

پرخاشگری نسبت به دیگران

ترس و بی اعتمادی نسبت به دیگران

عدم تمرکز حواس و اختلال در یادگیری

عدم عکس العمل مناسب به محرک های محیطی

 

علائم آسیب های روحی اطفال در سنین مدرسه

عموماً علائم روانی در این سنین به اشکال ذیل می باشد.

گریستن و بی قراری

اختلالات خواب ( بی خوابی – پرخوابی – کابوس های شبانه )

شب ادراری

شکایات جسمی متعدد

پرخاشگری و تهاجم

عدم تمرکز حواس و مشکلات تحصیلی

ترس از اتفاقات قریب الوقوع

تقلید صحنه های ناراحت کننده

 

نشانه ها در نوجوانان

نشانه های معمول در نوجوانان ۱۲ تا ۱۷ ساله احتمالاً واکنش هایی نظیر بزرگسالان شامل یادآوری مکرر سانحه، کابوس،‌ کرختی عواطف، اجتناب از هر چیزی که یادآور سانحه است، افسردگی، استفاده نابه جا از دارو، ناسازگاری با همسالان، پس رفت های آموزشی، رفتار غیراجتماعی،‌ هم چنین گوشه گیری و انزوا، ناراحتی های جسمانی، تصمیم به خودکشی، امتناع از رفتن به مدرسه، ناراحتی در خوابیدن و سردرگمی از خود بروز می دهند.

بدیهی است درمان این اختلالات یک امر تخصصی است که به وسیله پزشک و در صورت لزوم به وسیله روان پزشک یا روان شناس بالینی انجام خواهد شد ولی آن چه به امدادگران مربوط می شود. شناخت این کسالت هاست تا بتوانند ضمن بیمار یابی و ارجاع به مراکز تخصصی، استرس آسیب دیدگان را کاهش دهند و از بروز شدت اختلالات روانی آنان پیشگیری به عمل آورند.

 

توصیه های بهداشت روانی

برای آن که افراد بازمانده از حوادث، کمتر در معرض آسیب های روحی قرار گیرند و از بروز اختلالات روانی دائم در آنان، پیشگیری به عمل آید توصیه می گردد :

۱ – هرگز کودکان را از والدینشان جدا نکنید مثلاً :

۱-۱- اگر کودک مجروح است. الزاماً باید مادر یا پدر یا یکی از بستگان بسیار صمیمی اش همراه او اعزام شود.

۲-۱- اگر مادر مصدوم است هنگام ارجاع مادر به مراکز درمانی تخصصی تر، سعی شود کودکان زیر ۴ ساله اش نیز همراه او یا پدرش اعزام گردد.

۳-۱- اگر کودک شیرخوار است و مادر فوت کرده است.

اولاً – ‌سعی شود برای کودک شیرخوار مادر رضاعی ( یعنی کسی که  بتواند به او شیر بدهد ) پیدا کنید.

ثانیاً – کودک را به بستگان درجه اول مانند پدر یا مادربزرگ، خاله یا عمه و عمو بسپارید و سفارش شود که مرتب او را نوازش نمایند و هرگز کودک را ترک ننمایند.

۴-۱- اگر کودک ۴-۱ ساله است و مادرش فوت کرده است حتماً پدر یا سایر بستگان درجه اول او به طور دائم همراه کودک باشند.

۲ – در صورتی که اشیاء یا لباس قابل استفاده از پدر و مادر متوفی، باقی مانده است مثلاً روسری یا تسبیح، آن ها را در اختیار فرزندش قرار دهید.
۳ – امکانات بازی و سرگرمی برای کودکان فراهم گردد. زیرا بازی باعث انحراف توجه کودک از استرس می شود و به او آرامش می دهد.
۴ – سعی کنید کودکان را با لطیفه های جالب بخندانید ولی این کار را در موقعیت هایی انجام دهید که باعث رنجش بزرگترها نشود.
مشاهده برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *