تمرکز چیست؟

تمرکز چیست؟

یکشنبه 18 آذر 1397 سمانه الکایی دسته ها

تمرکز چیست؟

7 روش کاربردی که باعث افزایش تمرکز می شود.

همه افراد می خواهند کارهایی که به آن ها محول شده است و یا قصد انجام آن را دارند، به بهترین نحو به اتمام برسانند و توانایی های خود را بروز دهند. اما همیشه عواملی وجود دارد که باعث عدم تمرکز می شود. افکار، سر و صدا و عوامل این چنینی همیشه وجود دارند تا تمرکز ما را به هم بزنند.

گاهی برخی افراد برای این که در کار خود به تمرکز برسند به سراغ دارو می روند. اما باید این را بدانید که تمرکز چیزی است که با تمرین می توانید آن را به دست بیاورید و نیازی به دارو درمانی نیست. در ادامه به شما خواهیم گفت که چگونه می توانید به تمرکز برسید و کارهای خود را به بهترین نحو انجام دهید.

تاکنون این حس را تجربه کرده اید که وقتی غرق در انجام کاری هستید چقدر بهره وری شما از کارتان بیشتر است و لذت بیشتری می برید؟ وقتی که خود را با کارهای بیهوده سرگرم نمی کنید از زمان خود بهترین استفاده را می برید، به نحوی که گذر زمان را حس نمی کنید.

دیوید راک، یکی از بنیان گذاران موسسه ” Neoroleadership” و نویسنده کتاب “مغز شما در هنگام کار” “Your Brain at Work” می گوید: “ما در هفته فقط 6 ساعت روی کار خود تمرکز می کنیم. به علاوه بررسی هایی که راک انجام داده است نشان داده است که بالاترین کارآیی و قدرت فکری 90 درصد مردم مربوط به زمانی است که خارج از اداره هستند و بالاترین میزان تمرکز افراد نیز صبح هنگام و آخر شب است. این گفته دقیقا برعکس گفته هایی است که به ما دیکته شده است.

تمرکز چیست و چگونه می توان آن را تقویت کرد

تمرکز یعنی این که فرد بتواند توجه و اراده خود را همسو کند و کنترل توجه خود را در اختیار داشته باشد. به عبارتی تمرکز کردن یعنی این که فرد تمام توجه خود را روی موضوع یا مسئله و شی مورد نظر قرار دهد و یا این که تمام افکار نامربوط را از ذهن بیرون کند. یعنی به جای این که در یک زمان از این شاخه به آن شاخه بپرید و روی مسائل مختلف توجه و زمان خود را از دست دهید، در یک زمان مشخص روی یک موضوع واحد کار کنید.

در هنگام تمرکز باید تنها و تنها یک فکر ذهن فرد را اشغال کند و تمام انرژی نیز روی همان یک موضوع گذاشته شود.

برای این که بتوانیم به تمرکز برسیم نیاز به تمرین و تکرار داریم. خیلی از افراد نمی توانند ذهن خود را تنها روی یک موضوع متمرکز کنند.

متمرکز کردن ذهن کار غیرعادی نیست و هر روز در انجام خیلی از کارها اتفاق می افتد. انجام تمرکز عملی غیر قابل کنترل است. مثلا توجه کرده اید که کودکان در هنگام بازی متوجه صحبت شما با آن ها نمی شوند؟ آن ها به حدی در بازی خود غرق می شوند که صدای شما را نمی شنوند. یا وقتی خودتان کتاب مورد علاقه خود را می خوانید، فیلم مورد علاقه خود را میبینید یا مشغول هر عملی هستید که عاشق آن هستید دیگر توجهی به محیط اطراف خود ندارید و به آن توجه نمی کنید.

با مثال های گفته شده می تواند گفت که متمرکز کردن توجه امکان پذیر است ولی این عمل با تمرکز واقعی متفاوت است. زیرا فرآیندی آگاهانه و از روی عمد است و شما هر زمان که بخواهید برای مدتی مشخص می توانید ذهن خود را روی موضوعی متمرکز کنید . با انجام این کار می توانید ذهن خود را روی فرآیندهای دیگری که عاشق آن نیستید و علاقه ای به آن ندارید، مانند درس، شغل یا هر کار خسته کننده دیگری متمرکز کنید.

چگونه تمرکز می کنیم

تمرکز کردن روی کاری بسیار شبیه به متمرکز کردن نگاه است. وقتی که تصمیم می گیرید تمرکز کنید ابتدا مغز شما تمام اطلاعات بصری دریافت شده را پردازش می کند تا بداند که روی چه چیزی باید تمرکز کند. این کار خیلی شبیه به این است که شما برای اولین بار تابلوی نقاشی یا عکسی را می بینید. وقتی که تصویر واضح تر شد ذهن شما به سراغ جنبه های دیگر تصویر می رود. یعنی به بالا و پایین متمایل می شود تا تمام جزییات عکس را ببیند. وقتی که به این نوع لذت بخش از تمرکز می رسید درک شما از جهان اطراف خود تغییر می کند و راحت تر می توانید اتفاقات اطراف را نادیده بگیرید.

چگونه تمرکز خود را از دست می دهیم

از دست دادن تمرکز فرآیندی طبیعی و تکامل یافته و هم چنان مفید است و برای حفظ امنیت ما به وجود آمده است. از دست رفتن تمرکز زمانی اتفاق می افتد که مغز با چیزهایی مواجهه می شود که باید به آن توجه کند. تکامل باعث شده است که وقتی با چیز خطرناک یا جالبی مواجهه می شویم تمرکز خود را از دست داده و به آن ها توجه کنیم.

“گلوریا مارک”، استاد دانشگاه ارواین در کالیفرنیا، می گوید: “وقتی که تمرکز خود را از دست می دهید حداکثر 25 دقیقه زمان لازم است تا مجدد روی کار اصلی خود تمرکز کنید. (در بعضی بررسی ها زمان بازگشت مجدد تمرکز 5 دقیقه و در برخی دیگر 15 دقیقه عنوان شده است.)

به هر حال از دست دادن تمرکز هزینه هایی هم دارد. برای مثال مشاغل اداری را در نظر بگیرید. در ادارات به طور میانگین افراد هر 3 تا 10 دقیقه تمرکز خود را از دست می دهند. ولی در هیچ پژوهشی عنوان نشده است که با ایجاد وقفه های بیشتر کیفیت کار پایین می یا بد یا خیر.

شاید تصور کنید بیشتر مواردی که موجب از دست رفتن تمرکز می شود عوامل بیرونی است، مانند همکاران، تماس های تلفنی. اما با توجه به پژوهش های انجام شده توسط گلوریا مارک مشخص شده است که حدودا در 44 درصد موارد این خود ما هستیم که موجب از دست رفتن تمرکزمان می شویم.

ذهن انسان حداکثر تا 2 ساعت می تواند روی کاری تمرکز کند، بعد از این مدت به حدود 20 تا 30 دقیقه زمان برای استراحت نیاز دارد.

یاد بگیرید تا تمرکز خود را حفظ کنید

هیچ کس نمی تواند به یک باره و با معجزه تمرکز خود را افزایش دهد. افزایش تمرکز نیاز به تمرین دارد. یکی از سخت ترین این تمرین ها ذهن آگاهی (mindfulness) است. البته موارد و نکته هایی نیز وجود دارد که به کمک آن می توانید تمرکز خود را بالا ببرید. مواردی که در ادامه آمده است را با دقت بخوانید.

  • از انجام چند کار به صورت همزمان بپرهیزید

انجام چند کار هم زمان، مغز را به نداشتن تمرکز عادت می دهد. در یک سری مطالعات که در دانشگاه استنفورد انجام شد، بر روی دو گروه از افراد آزمایشی انجام شد. یک گروه چندین کار را با هم انجام دادند و یک گروه تعداد کار کمتری را هم زمان انجام دادند. مشاهده شد که تمرکز گروه اول سخت تر و دشوارتر به دست آمد.

وقتی که چندین کار را با هم انجام می دهیم باعث می شود که حس کنیم به چیزی بیشتر از آن چه که هستیم دست یافته ایم. هم چنین این کار باعث می شود حس خوبی داشته باشیم. اما بنا بر گفته دیوید راک از موسسه Neuroleadership انجام هم زمان چندین کار در آن واحد باعث پایین آمدن بهره هوشی (IQ) می شود و باعث می شود که نسبت به جزییات بی اهمیت باشیم.

طبق گفته استو جابز: “مردم تصور می کنند که تمرکز کردن یعنی بله گفتن به چیزی که باید بر روی آن تمرکز کنیم، اما در واقع این طور نیست. تمرکز کردن یعنی نه گفتن به صد ایده خوب دیگری که وجود دارد. باید سعی کنید تا با دقت انتخاب کنید.”

جابز این موضوع را عنوان داشت که شرکت اپل با متمرکز ماندن روی چند محصول خاص و هم چنین تمرکز روی وظایف خود به شرکتی موفق تبدیل شده است. برای رسیدن به تمرکز باید به انجام چندین کار همزمان و هم چنین به کلیه عواملی که سعی در جذب تمرکز شما دارند نه بگویید. این محرک ها می تواند صندوق ورودی ایمیل و توییتر باشد و حتی صحبت با همکارتان.

  • محرک های بیرونی را متوقف کنید

به تصویری که در بالاست نگاه کنید. وقتی که “جاشوآ فوئر” در مسابقه حافظه برتر امریکا برنده شد از لوازمی که در تصویر آمده استفاده کرده بود. این وسایل برای جلوگیری از تاثیر گذاری عوامل خارجی طراحی شده بود که مانع از دست رفتن تمرکز شود. شما هم می توانید در محل کارتان از این ابزار استفاده کنید (درصورتی که نگاه متعجب اطرافیانتان برایتان مهم نباشد.) هم چنین می توانید محیطی ایجاد کنید تا محرک های بیرونی مزاحمتی برایتان ایجاد نکنند. به این منظور می توانید از گوشی صدا گیر استفاده کنید، اعلان های دسکتاپ را خاموش کنید و ساعاتی را برای تمرکز و خواب به خود اختصاص دهید.

  • تکنیک پومودورو (Pomodoro techniqiue) را امتحان کنید

این تکنیک می تواند مغز شما را برای تمرکز کردن تمرین دهد. همان طور که عضلات خود را تمرین می دهید.

برای اجرای این تکنیک باید به مدت 25 دقیقه، کاملا روی یک موضوع تمرکز کنید و 5 دقیقه را استراحت کنید. برای هر 4 دوره 25 دقیقه ای می توانید زمان استراحت 20 الی 30 دقیقه ای در نظر بگیرید. اگر در آغاز کار 25 دقیقه تمرکز برایتان سخت است می توانید 15 دقیقه این کار را انجام دهید و به تدریج زمان را افزایش دهید. در نتیجه به مرحله ای می رسید که اصلا متوجه گذشت زمان در این 25 دقیقه نخواهید شد.

  • مراقبه کنید

مراقبه کردن مانند تمرین دادن عضلات ذهن است و به شما کمک می کند تا اراده قوی داشته باشید. برای مراقبه کردن نیاز نیست ساعت ها در جایی آرام بشینید، خصوصا اگر انجام آن را تازه شروع کرده اید. تنها کافی است چشم های خود را بسته و خود را در حال خوردن سیبی تجسم کنید و بعد بر حس هایی که هنگام گاز زدن سیب در شما ایجاد می شود تمرکز کنید. با این عمل می توانید تمرکز خود را به مدت 10 دقیقه روی یک موضوع نگه دارید.

  • تکنولوژی را کنار بگذارید

تکنولوژی یکی از دلایل کاهش تمرکز است. وقتی که ذهن با چندین کار به ظاهر دارای اهمیت یکسان مواجهه است، معمولا کار ساده تر را انتخاب می کند و تکنولوژی یکی از این کارهای ساده است. اگر به دلیل شغلی که در آن مشغول هستید ناچار به استفاده از تکنولوژی هستید باید برای خود محدودیت هایی تعیین کنید. از برنامه هایی استفاده کنید که کمتر مجبور به آنلاین بودن نباشید. مانند inroll.me این برنامه تمام ایمیل های دریافتی شما را خلاصه می کند و به صورت مختصر به شما نمایش می دهد.

  • کارهای مهم را انجام دهید

دوایت دی آیزنهاور (Dwight D.Eisenhower):

“اکثر ما تمایل داریم روی کارهایی تمرکز کنیم که فورا انجام می شوند و روی وظایفی که دارای اهمیت هستند وقت کافی نمی گذاریم”. انجام چنین کارهایی به این معنی است که خود را در شرایط سختی قرار می دهید و کارهای خود را بر اساس فهرستی که تهیه کرده اید به انجام می رسانید نه بر اساس میزان اهمیتی که دارند. مسائل معنا داری که منتهی به دست آورد می شوند کارهای مهم ما هستند. بنابراین با توجه به توصیه دوایت دی آیزنهار سعی کنید به کارهای مهم ولی غیر فوری بپردازید.

  • انگیزه خود یا همان چرای مهم را بیابید

یکی از دلایل عدم تمرکز این است که انگیزه ما مبهم است. نمی دانیم به چه دلیل کاری را انجام می دهیم. گاهی بی انگیزه بودن به این معناست که شما نمی دانید چرا انجام فلان کار خاص به شما در رسیدن به هدفتان کمک می کند و یا نمی دانید که چرا برای رسیدن به هدفی تلاش می کنید. وقتی انگیزه مشخص باشد نگرش تغییر خواهد کرد و روش انجام کار نیز دگرگون می شود. وقتی که کاری را با علاقه انجام دهید تمرکز بر روی آن نیز ساده تر خواهد بود.

مشاهده برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *