فرسودگی تحصیلی و راه مقابله با آن

فرسودگی تحصیلی و راه مقابله با آن

یکشنبه 25 آذر 1397 سمانه الکایی دسته ها

فرسودگی تحصیلی و راه مقابله با آن

فرسودگی تحصیلی نیز مانند فرسودگی اشیا یا بدن انسان اتفاق می افتد و آزار دهنده است. لحظاتی که برای یادگیری یک صفحه آن قدر وقت صرف می کنیم که دیگر توان ادامه دادن برای خواندن باقی صفحات کتاب را نداریم… اما این مسئله نیز مانند خیلی از موارد دیگر قابل حل است. با تمرکز روی عادات بلند مدت و تغییر آن ها می توانیم یادگیری خود را بهبود ببخشیم.

ایجاد کردن عادت های خوب در زندگی می تواند آینده ای خوب را برای ما رقم بزند. این که چقدر زمان صرف یادگیری و شکل گیری این عادات در خودمان کنیم مهم نیست، چیزی که اهمیت دارد این است که این عادت ها در ما ایجاد شود و آن وقت اگر خطایی نیز از ما رخ داد بتوانیم بگوییم درست است که از “اسب” افتاده ایم اما از “اصل” نیوفتادیم.

گاهی آن قدر زمان کافی برای ایجاد عادت های جدید درون خود در اختیار نداریم و نمی توانیم با برنامه ای طولانی مدت عادت جدیدی را درون خود شکل دهیم. به عبارتی با زمان هایی مواجهه می شویم که باید خودمان را با آن هماهنگ کنیم. برای چنین مواقعی نیز راه کارهایی وجود دارد. نیاز نیست بترسیم و پا پس بکشیم. در ادامه، راه کارهایی را به شما می گوییم که با رویکردهای بیشتر افراد جامعه متفاوت است ولی شما از فرسودگی تحصیلی رها می کند.

فرسودگی تحصیلی و تعویق ، نشانه روش های اشتباه

بیشتر دانش آموزان وقتی برای انجام کاری یا امتحانی فرصت کمی در اختیار دارند راه نادرستی را در پیش می گیرند. آن ها تصور می کنند چون زمانشان محدود است باید تمام تایم خود را در کتاب خانه بگذرانند تا به نتیجه دلخواه برسند. به این ترتیب تمام فعالیت های خود را به تعویق می اندازند و دیوانه وار خود را اسیر جزوه و کتاب می کنند. اما نتیجه این کار تنها حواس پرتی و اتلاف وقت است.

این الگوی رایج و غلط، دور باطلی است که در آن یک فرآیند خسته کننده را آغاز می کنید که در آخر به نتیجه ای نیز نخواهید رسید و حواستان نیز به راحتی پرت خواهد شد. برای این که این حواس پرتی را جبران کنید مجبورید مجدد شروع به خواندن کنید تا غفلت قبل را جبران کنید. مجدد درگیر حواس پرتی خواهید شد و این دور باطل تکرار خواهد شد.

این شیوه مطالعه کردن به همین ترتیب ادامه خواهد یافت تا این که دچار فرسودگی تحصیلی می شوید و دیگر درس خواندن را رها می کنید. باید این نکته را بدانید که با صرف زمانی کمتر از آن چه که تصور می کنید می توان به شکل مفید چیزهای مختلفی آموخت.

روش مطالعه بدون فرسودگی تحصیلی

این روش یک نکته کلیدی دارد که در عین حال خیلی ساده است. از کمیت کم کنید و بر کیفیت اضافه کنید. به جای این که ساعت ها مطالعه بی کیفیت داشته باشید، در ساعتی کمتر مطالعه ای با کیفیت بالا داشته باشید.

3 گامی که در زیر عنوان شده است را با دقت بررسی کنید. در ادامه توضیح کامل تری از آن ها ارائه خواهیم داد.

1- ساعات دقیقی را برای مطالعه خود مشخص کنید و در این بین زمانی را هم برای کارهای دیگر و استراحت اختصاص دهید.

2- بخش ها و فعالیت های مرده و غیر مفید مطالعه خود را مجدد پویا و بازیابی کنید.

3- در محیطی آرام و بدور از حواس پرتی مطالعه کنید.

گام نخست:

خیلی از افراد تصور می کنند که یادگیری باید به صورت مستمر و مداوم باشد. بدون هیچ وقفه ای. هر چه که زمان امتحان یا یادگیری به دلیل اهمیت آن بیشتر باشد امکان افتادن در این تله وسوسه انگیز بیشتر است. البته تاکید این موضوع برای دوری از بدون وقفه مطالعه کردن، به معنی فرار از تلاش نیست.

برای این که مطالعه مفیدی داشته باشید، باید فرآیند مطالعه را مانند مسابقه دو تصور کنید. در مسابقه دو هم نیاز نیست که تمام مسیر را سریع و تند بدوید، بلکه باید بعضی قسمت ها سریع و سرعت خود را در بعضی جاها کم کنید. باید بتوانید تشخیص دهید که کجا باید سرعت را زیاد و کجا کم کنید. موفقیت یعنی شناخت این دو مسیر از هم.

بهترین راه برای مطالعه ای مفید تفکیک این دو از یکدیگر است، یعنی برنامه مناسبی که امکان استراحت کافی نیز برایتان فراهم کند. به عنوان مثال در 5 روز از هفته می توان در ساعات بین 8 صبح تا 6 عصر به مطالعه پرداخت و در این بین زمانی نیز به استراحت پرداخت. برای این که به نتیجه مطلوبی برسید باید چنین برنامه ای را در طول چندین هفته ادامه دهید.

در واقع این برنامه نتیجه تجربه کسی است که با برنامه ریزی دقیق و منظم توانست در مدتی کوتاه زبان چینی را یاد بگیرد. در این برنامه ساعات مطالعه مشخص است و برنامه برای تفریح و گردش و دیدار دوستان و استراحت در نظر گرفته شده است. یادتان باشد که هیچ برنامه ای نباید قربانی مطالعه و یادگیری شود.

اگر بعد از مدتی مطالعه کردن دچار فرسودگی تحصیلی شده اید و تصمیم به تغییر در روند مطالعه خود دارید باید با استراحت بیشتر و سرعت کمتر ادامه دهید. در واقع نیاز دارید تا مدتی بایستید به عقب نگاه کنید و با رفع اشتباهات و تغییری درست در برنامه خود مجدد قدم در مسیر موفقیت بگذارید.

گام دوم:

در این قسمت نمی توان مطالعه کردن را با دو مقایسه کرد، زیرا همه بخش های جسمی و ذهنی شبیه هم نیست و تفاوت های پایه ای بین آن وجود دارد. در این گام برای تقویت قوای ذهنی نمی توان از نظریه استراحت و نگاه به عقب استفاده کرد، زیرا در فعالیت های ذهنی این کار باعث از بین رفتن تمرکز می شود.

وقتی که تمرکز خود را از دست بدهید میزان قدرت یادگیری شما محدود می شود و هر چقدر که زمان برای مطالعه بگذارید و برنامه ریزی کنید نمی توانید به کیفیتی در مطالعه برسید.

این مرحله به شما توصیه می کند که فعالیت های خود را از حالت منفعل خارج کنید. برای شروع مطالعه باید از ساعت کم شروع کنید تا کم کم روی روال بیوفتید. تغییر حالت مطالعه کردن از حالت منفعل به حالت پویا دو نوع متفاوت از خواندن نیست. در واقع این دو حالت دو سر طیف هستند. برخی از فعالیت ها به تمرکز بیشتری نیاز دارند و بازده بیشتری نیز دارند.

سرسری درس خواندن به هوای تمام شدن درس نوعی فعالیت منفعل است و آزمون گرفتن از خود نوعی فعالیت پویا محسوب می شود. باید این را بدانید که اگر در مسیر درس خواندن خود دچار اشتباه نمی شوید، به شک و تردید بر نمی خورید و سوالی ندارید و تصور می کنید که امکان بروز اشتباه در کار شما وجود ندارد احتمالا دچار فعالیت غیر پویا شده اید. تکنیک های یادگیری زیادی وجود دارند که سرعت و کیفیت را در مطالعه شما بالا می برند، مثل تکنیک فاینمن (Feynman).

گام سوم:

عواملی که در این مرحله باعث فرسودگی شما می شود دلایل مشخصی دارد. مثلا اگر در محیطی هستید که سر و صدا در آن جا زیاد است طبیعی است که دچار حواس پرتی شوید. اینترنت نیز یکی از عوامل از دست دادن تمرکز است. اگر در هنگام مطالعه نیاز به اینترنت ندارید بهتر است آن را از خود دور کنید. هم چنین اگر برای مطالعه خود احتیاج به استفاده از اینترنت دارید، بهتر است از برنامه هایی استفاده کنید که نیاز شما را به اینترنت محدود کنند. مانند دیکشنری و … .

هنگام مطالعه کردن تلفن همراه خود را از خود دور کنید و یا در حالت سکوت قرار دهید. از دوستان خود فاصله بگیرید و در هنگام درس خواندن تا جایی که امکان دارد تنها باشید. البته این ها همه بستگی به شرایط شما دارد. برای مثال اگر درسی مانند زبان انگلیسی را کار می کنید اشکالی ندارد بعضی از دوستانتان نیز همراه شما باشند.

محیط شما باید به گونه ای باشد تا هنگام استراحت بین مطالعه، حواس شما را خیلی پرت نکند. در واقع محیط شما باید به نحوی باشد که بتوانید مدتی را استراحت کنید نه این که در محیطی باشید با انواع وسایل تفریحی و سرگرمی که بازگشت مجدد شما به درس خواندن سخت شود.

برای مثال می توانید فاصله بین درس خواندن را 15 تا 20 دقیقه به قدم زدن اختصاص دهید. این کار باعث می شود تا ذهنتان به استراحت بپردازد. هم چنین قدم زدن آن قدرها هم جذاب نیست تا شما را از مطالعه کردن دور کند. اما اگر به کارهایی مانند گشت و گذار در اینترنت و یا بازی با تلفن همراه مشغول شوید انجام این کارها حواستان را پرت می کند و اجازه بازگشت به مطالعه را به راحتی به شما نمی دهد. بنابراین در وقفه های بین دروس به کارهای جذاب نپردازید.

عبور از فرسودگی مطالعاتی به یادگیری فعال

علی رقم توصیه های فراوان، باز هنگامی که به مطالعه می پردازیم تمایل داریم تا مدت زیادی درگیر آن باشیم.گاهی شدیدا خود را در فرآیند مطالعه و یادگیری غرق می کنیم. گاهی برخی افراد برای یادگیری زبان مورد علاقه خود تمام شبانه روز خود را درگیر یادگیری آن می کنند. به جای گوش دادن به موسیقی مورد علاقه خود به فایل های صوتی زبان مورد نظر گوش می دهند. روزنامه ها و خبرهایی را می خوانند که با آن زبان منتشر شده است. و در آخر نیز اگر نتیجه ای در کار باشد در کنار آن فرسودگی ذهنی تحصیلی ایجاد خواهد شد که توان ادامه کار را خواهد گرفت.

برای این که دچار چنینی وضعی نشوید باید نکات گفته شده در گام 3 را به دقت بررسی کنید و به کار بگیرید.

گاهی دچار فرسودگی می شویم ولی دلیل آن را نمی دانیم. وقتی که مدام در ساعات طولانی برای خواندن دست و پا می زنیم ولی نتیجه ای نمی گیریم در واقع دچار فرسودگی شده ایم. یادتان باشد که این دلیلی بر تنبلی نیست بلکه دلیل آن برنامه ریزی نادرست و زمان بندی اشتباه است. می توانید همین حالا با برنامه ای درست و دقیق خود را از این مشکل رها کنید.

مشاهده برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *